ଭାରତରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୫ରେ ଡକ୍ଟର ସର୍ବପଲ୍ଲୀ ରାଧାକୃଷ୍ଣନଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନକୁ ‘ଗୁରୁ ଦିବସ’ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ସେ ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ଦାର୍ଶନିକ, ମହାନ ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥିଲେ । ୧୮୮୮ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଡକ୍ଟର ରାଧାକୃଷ୍ଣନ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଭାବରେ ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସମେତ ଅନେକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ । ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ମାନସିକତା ଗଠନ କରିବାରେ ଏବଂ ଏକ ସଭ୍ୟ ସମାଜ ନିର୍ମାଣ କରିବାରେ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ରହିଛି ବୋଲି ସେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ।
୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହେଲେ, ତାଙ୍କର କେତେକ ପୁରାତନ ଛାତ୍ର ଏବଂ ବନ୍ଧୁ ତାଙ୍କୁ ଭେଟିବାକୁ ଆସିଥିଲେ । ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉତ୍ସବ ଭାବରେ ପାଳନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଲୋଡ଼ିଥିଲେ । ତେବେ ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପ୍ରଶଂସା ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଡକ୍ଟର ରାଧାକୃଷ୍ଣନ ଏକ ବିନମ୍ର ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ ପାଳନ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଦେଶସାରା ସମସ୍ତ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଦିନକୁ ‘ଗୁରୁ ଦିବସ’ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଉ ।
ସେହି ବର୍ଷଠାରୁ ଭାରତର ସମସ୍ତ ସ୍କୁଲ ଓ କଲେଜଗୁଡ଼ିକରେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୫ ତାରିଖକୁ ଗୁରୁ ଦିବସ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଉଛି । ଗୁରୁମାନଙ୍କୁ କୃତଜ୍ଞତା ଜଣାଇବା ପାଇଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରନ୍ତି, ଉପହାର ଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ବିଶେଷ ଆୟୋଜନ କରନ୍ତି । ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କର କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ଓ ନିଷ୍ଠାକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବା ପାଇଁ ସରକାର ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ।
ଏହି ଉତ୍ସବ ମାଧ୍ୟମରେ ଡକ୍ଟର ରାଧାକୃଷ୍ଣନଙ୍କ ଆଦର୍ଶ ଜୀବିତ ରହିଛି । ଆଗାମୀ ପିଢ଼ିକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିବାରେ ଏବଂ ସାରା ଦେଶରେ ଶିକ୍ଷାର ବିକାଶ କରିବାରେ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକାକୁ ଏହି ଦିବସ ପ୍ରତିବର୍ଷ ମନେ ପକାଇଦିଏ ।
