ମକର ଚାଉଳର ମହକ ସହ ମନେପଡ଼ନ୍ତି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ମହାମାନ୍ୟ ସ୍ରଷ୍ଟା ଫକୀର ମୋହନ।
ଭୁବନେଶ୍ୱର, ୧୪ ଜାନୁୟାରୀ ,ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି: ଆଜି ପବିତ୍ର ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି। ପ୍ରକୃତିର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ପରମ୍ପରାର ମହାମିଳନର ଏକ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ। ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ଆଜି ଧନୁ ରାଶିରୁ ମକର ରାଶିକୁ ଗମନ କରିବା ସହ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଦେବତାଙ୍କ ଦିନ ତଥା ‘ଉତ୍ତରାୟଣ’ ଯାତ୍ରା। ଏହି ଦିନଟି ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତିରେ କେବଳ ଏକ ପର୍ବ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ବିଶ୍ୱାସ ଓ ବନ୍ଧୁତାର ଏକ ନିଆରା ପର୍ବ। କିନ୍ତୁ ଆଜିର ଦିନଟି ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ପାଇଁ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରେ, କାରଣ ଆଜି ହେଉଛି ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ସ୍ରଷ୍ଟା, ବ୍ୟାସକବି ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ ଜୟନ୍ତୀ।
ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି: ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସମର୍ପଣର ପର୍ବ
ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଆମକୁ ଜୀବନର ଗତିଶୀଳତା ଶିଖାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଉତ୍ତରକୁ ଗତି କରିବା ଯେମିତି ଶୀତର ଅବସାନ ଓ ଆଲୋକର ଆଗମନକୁ ସୂଚାଏ, ଠିକ୍ ସେମିତି ମଣିଷ ଜୀବନରେ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ୍। ଗାଁଠୁ ସହର ଆଜି ମକର ଚାଉଳର ମହକରେ ମହକୁଛି। ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିରଠାରୁ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ଆରାଧନା ସହ ପାରମ୍ପରିକ ରୀତିରେ ମକର ବେଢ଼ା ଓ ମକର ଚାଉଳ ଭୋଗ ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଛି। ଏହି ଦିନଟି ବନ୍ଧୁତା ସ୍ଥାପନର ଦିନ, ଯେଉଁଠି ମଣିଷ ପରସ୍ପରକୁ ‘ମକର’ ବସାଇ ସମ୍ପର୍କର ଡୋରିକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରେ।
ବ୍ୟାସକବି ଫକୀର ମୋହନ: ଓଡ଼ିଆ ଅସ୍ମିତାର ମହାମେରୁ
ଆଜିର ଦିନଟି ପୁଣି ସେହି ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇବାର ଦିନ, ଯିଏ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ବିଲୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତରୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ବ୍ୟାସକବି ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି କେବଳ ଜଣେ କବି ବା ଗାଳ୍ପିକ ନଥିଲେ, ସେ ଥିଲେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଜଣେ ବିଜ୍ଞ ସାରଥି। କଥା ସାହିତ୍ୟର ଜନକ: ‘ଛ’ ମାଣ ଆଠ ଗୁଣ୍ଠ’, ‘ମାମୁଁ’, ‘ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ’ ଭଳି ଉପନ୍ୟାସ ଏବଂ ‘ରେବତୀ’ ପରି ଗଳ୍ପ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟକୁ ବାସ୍ତବବାଦୀ ରୂପ ଦେଇଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ହଟାଇବା ପାଇଁ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ଚାଲିଥିଲା, ସେତେବେଳେ ସେ ବାଲେଶ୍ୱର ମାଟିରୁ ପ୍ରତିବାଦର ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଯୋଗୁଁ ଆଜି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ନିଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ବଜାୟ ରଖିଛି।
ପ୍ରକୃତିର ପରିବର୍ତ୍ତନ ତଥା ବ୍ୟାସକବିଙ୍କ ଆଦର୍ଶ—ଏହି ଦୁଇଟିଯାକ ତତ୍ତ୍ୱ ଆମକୁ ପ୍ରଗତିର ପଥ ଦେଖାଉ। ସୁବାର୍ତ୍ତାର ସମସ୍ତ ପାଠକବନ୍ଧୁ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାରବର୍ଗଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଓ ବ୍ୟାସକବି ଜୟନ୍ତୀର ହାର୍ଦ୍ଦିକ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଉଛୁ। ଶ୍ରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଜୀବନ ସୁଖମୟ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଉ।
ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ!
