ଦୀର୍ଘ ୨୧ ଘଣ୍ଟାର ଘନଘଟା ଓ ଆଲୋଚନା ପରେ ଶେଷରେ ନିରାଶାଜନକ ଖବର ଆସିଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ପାକିସ୍ତାନର ରାଜଧାନୀ ଇସଲାମାବାଦରେ ଚାଲିଥିବା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହୋଇଛି। ଆମେରିକାର ସର୍ତ୍ତାବଳୀକୁ ଇରାନ ଗ୍ରହଣ ନକରିବାରୁ ଆମେରିକୀୟ ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳୀ କୌଣସି ଚୁକ୍ତି ବିନା ସ୍ୱଦେଶ ଫେରିଯାଉଛନ୍ତି। ରବିବାର ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଆମେରିକା ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆଲୋଚନାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଇରାନଠାରୁ ଏକ ‘ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି’ ହାସଲ କରିବା। ଆମେରିକା ଚାହୁଁଥିଲା ଯେ ଇରାନ କେବଳ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ପାଇଁ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ବିକଶିତ ବା ନିର୍ମାଣ ନକରିବାକୁ ଲିଖିତ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଉ। ମାତ୍ର ଇରାନ ଏହି ସର୍ତ୍ତ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ମନା କରିଦେଇଛି।
ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭାନ୍ସ ମଧ୍ୟସ୍ଥି ସାଜିଥିବା ପାକିସ୍ତାନର ଭୂମିକାକୁ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି, “ଆଲୋଚନାରେ ଯାହା ବି ତ୍ରୁଟି ଥିଲା ତାହା ପାକିସ୍ତାନୀଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ନଥିଲା। ସେମାନେ ମତଭେଦ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ପ୍ରକୃତ ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲେ।”
ଜେଡି ଭାନ୍ସ ଇରାନକୁ ସତର୍କ କରାଇ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଚୁକ୍ତି ହୋଇନପାରିବା ଆମେରିକା ଅପେକ୍ଷା ଇରାନ ପାଇଁ ଅଧିକ ଖରାପ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ। ଆମେରିକା ଏବେ ବି ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଦ୍ୱାର ଖୋଲା ରଖିଛି, ମାତ୍ର ଇରାନର ଜିଦ୍ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱରେ ଅଶାନ୍ତି ବଢ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।
ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଇସଲାମାବାଦରେ ଚାଲିଥିବା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା କୌଣସି ନିଷ୍କର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚି ନପାରିବା ଏକ ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ନୁହେଁ। ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ସ୍ୱଦେଶ ଫେରିବା ପରେ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଏହାର ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।
ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଇସଲାମାବାଦରେ ଚାଲିଥିବା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା କୌଣସି ନିଷ୍କର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚି ନପାରିବା ଏକ ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ନୁହେଁ। ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ସ୍ୱଦେଶ ଫେରିବା ପରେ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଏହାର ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି। ଦୁଇ ସପ୍ତାହର ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଘୋଷଣା ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ବିଫଳ ହେବା ପରେ ଏହି ସୀମିତ ସମୟ ଶେଷ ହେବା ମାତ୍ରେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ପୁଣି ଥରେ ରକ୍ତାକ୍ତ ସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ। ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼ିଯାଇଛି। ଇରାନ ଆମେରିକାର ସର୍ତ୍ତ ମାନିବାକୁ ମନା କରିଥିବାରୁ, ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ତେହେରାନ ନିଜର ପରମାଣୁ କ୍ଷମତା ବଢ଼ାଇବାକୁ ଜିଦ୍ ଧରିଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ-ପ୍ରାଚ୍ୟର ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇପାରନ୍ତି, ଯାହା ସାରା ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଆତ୍ମଘାତୀ ହେବ।
ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ଦେଇ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତେଲ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ। ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବା ପରେ ଯଦି ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଯୁଦ୍ଧ ହୁଏ, ତେବେ ତେଲ ଦର ଆକାଶଛୁଆଁ ହେବ। ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଭାରତ ସମେତ ସମସ୍ତ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପଡ଼ିବ।
ଇରାନରେ ହଜାର ହଜାର ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ଇରାନ ବିରୋଧରେ କଠୋର ପଦକ୍ଷେପ ନେଲେ ସେଠାରେ ଫସିଥିବା ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଫେରାଇ ଆଣିବା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହେବ।
ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏବେ ଇରାନ ବିରୋଧରେ ଅଧିକ କଠୋର ଆର୍ଥିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ (Sanctions) ଲଗାଇ ପାରନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଇରାନର ଅର୍ଥନୀତି ଭୁଶୁଡ଼ିବା ସହ ସେଠାରେ ସାମାଜିକ ବିଦ୍ରୋହ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଦେଇପାରେ।
ଇସଲାମାବାଦ ଆଲୋଚନା କେବଳ ଏକ କୂଟନୈତିକ ବିଫଳତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ବିଶ୍ୱକୁ ଏକ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଆଡ଼କୁ ଠେଲି ଦେଇଛି। ଯଦି ଆଗାମୀ କିଛି ଦିନ ଭିତରେ କୌଣସି ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ସମାଧାନ ନବାହାରେ, ତେବେ ପରିସ୍ଥିତି ଅଣାୟତ୍ତ ହୋଇପାରେ।
