ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଦେଶର ଭୋଟର ପଞ୍ଜୀକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅଧିକ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ନିର୍ଭୁଲ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଚାଲୁ ରହିଥିବା ବିଶେଷ ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଧୀନରେ, ନୂତନ ଭୋଟରମାନେ ନାମ ପଞ୍ଜୀକରଣ ପାଇଁ ଫର୍ମ-୬ ଆବେଦନ କରିବା ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କ ପିତାମାତା କିମ୍ବା ଜେଜେବାପା/ଜେଜେମା’ଙ୍କ ପୂର୍ବ SIR ତାଲିକାରେ ଥିବା ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇଛି। କମିଶନଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ମୂଳ ଫର୍ମ-୬ରେ କୌଣସି ଆଇନଗତ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇ ନାହିଁ, ବରଂ ପ୍ରଶାସନିକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ନୂଆ ନିୟମ ଲାଗୁ ହୋଇଛି। ଗତବର୍ଷ ବିହାରରେ ଏହାର ସଫଳ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ପ୍ରୟୋଗ ପରେ ଏବେ ଏହାକୁ ବ୍ୟାପକ କରାଯାଇଛି।
ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ପୋର୍ଟାଲରେ ଅନ୍ଲାଇନ୍ ଫର୍ମ-୬ ପୂରଣ କଲାବେଳେ ଆବେଦନକାରୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ବରିଷ୍ଠ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ, ପାର୍ଟ ନମ୍ବର, ପୋଲିଂ ବୁଥ୍ ଏବଂ ସିରିଏଲ ନମ୍ବର ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହି ବିଭାଗକୁ ପୂରଣ ନକଲେ ଆବେଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆଗକୁ ବଢ଼ିବ ନାହିଁ। ଯଦି କାହାର ପୂର୍ବ ପାରିବାରିକ ତଥ୍ୟ ନଥାଏ, ତେବେ ସ୍କ୍ରୁଟିନ୍ ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବିକଳ୍ପ ଦସ୍ତାବିଜ୍ ଦେବାକୁ ହେବ, ଯେଉଁଥିରେ ବୁଥ୍ ସ୍ତରୀୟ ଅଧିକାରୀ ସହଯୋଗ କରିବେ।
ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ‘ଜଣେ ନାଗରିକ, ଗୋଟିଏ ଭୋଟ୍’ ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଭୋଟର ତାଲିକା ଶତପ୍ରତିଶତ ସ୍ୱଚ୍ଛ ରହିବା କେବଳ ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ କାମ ନୁହେଁ, ବରଂ ସୁସ୍ଥ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଏକ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା।
ଏହି ନୂଆ SIR ଅଭିଯାନର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ନକଲି, ମୃତ, ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କିମ୍ବା ଅଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ହଟାଇବା। ପାରିବାରିକ ଲିଙ୍କ୍ ରହିବା ଦ୍ୱାରା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଏକାଧିକ ସ୍ଥାନରେ କିମ୍ବା ଜାଲ୍ ଦସ୍ତାବିଜ୍ ଦେଇ ଭୋଟର କାର୍ଡ ତିଆରି କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ପରିବାରର ପୁରୁଣା ଓ ଯାଞ୍ଚ ହୋଇଥିବା ରେକର୍ଡ ସହ ନୂଆ ଭୋଟର ଯୋଡ଼ି ହେବା ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ବୟସ ଓ ବାସସ୍ଥାନ ପ୍ରମାଣ ପାଇଁ ଅଧିକ କାଗଜପତ୍ର ଦେବାର ବୋଝ କମିଯିବ। ଜଣେ ପ୍ରକୃତ ଆବେଦନକାରୀ ସହଜରେ ନିଜର ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅଧିକାର ପାଇପାରିବେ।
ଯଦି ଭୋଟର ତାଲିକା ଦୂଷିତ ବା ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ରହେ, ତେବେ ନିର୍ବାଚନରେ ଜନମତର ପ୍ରକୃତ ପ୍ରତିଫଳନ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ। ନିର୍ଭୁଲ ତାଲିକା ହିଁ ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ, ଯାହା ଉପରେ ସାର୍ବଜନୀନ ବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ସ୍ୱୀକୃତି ରହିଛି।
ବିଶେଷ କରି ପ୍ରଥମ ଥର ଭୋଟ୍ ଦେବାକୁ ଥିବା ଯୁବବର୍ଗ, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ପ୍ରବାସୀମାନେ ECI ପୋର୍ଟାଲ୍ କିମ୍ବା ଆଞ୍ଚଳିକ ERO ଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଏହି ନୂଆ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ନିଜ ନାମ ସାମିଲ କରିପାରିବେ। ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ନିର୍ଭୁଲ ଓ ପାରିବାରିକ ଲିଙ୍କ୍ ଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୋଟର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାରେ ବହୁତ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ, ଯାହା ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଗୌରବକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇବ।
ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଭୋଟର ତାଲିକାର ସୁରକ୍ଷା ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛତାକୁ ଅଧିକ ମଜଭୁତ କରିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଜଣେ ପ୍ରକୃତ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ଭୋଟର କାର୍ଡ ପାଇବା ସହଜ ହେବ। ସାରା ଦେଶରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି SIR ଅଭିଯାନର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ନକଲି, ମୃତ, ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କିମ୍ବା ଅଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ହଟାଇବା । ଏହାସହ ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ସାମିଲ କରିବା। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଏହି ସାମ୍ବିଧାନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ଚିଠା ଭୋଟର ତାଲିକା ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ପରେ ଆପତ୍ତି ଅଭିଯୋଗ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଉଛି।
ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ନିର୍ଭୁଲ ଓ ପାରିବାରିକ ଲିଙ୍କ୍ ଥିବା ଭୋଟର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ ମନେହୁୁଏ । ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଥମେ 20 ଲକ୍ଷ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ କଟିଛି । ଏବେ ଏହାକୁ ସ୍ବଚ୍ଛ ପ୍ରମାଣିତ କରିବାକୁ ଅନେକ କାମ ବାକି ଥିବା ଭଳି ମନେ ହେଉଛି ।
