ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ଲକ୍ଷ୍ନୌରୁ ଆସିଥିବା ଏକ ହୃଦୟବିଦାରକ ଖବର ସାରା ଦେଶକୁ ଆନ୍ଦୋଳିତ କରିଛି। ଏକ ବହୁତଳ ସେଣ୍ଟରରେ ଘଟିଥିବା ଭୟାବହ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଯୋଗୁଁ ୧୪ ଜଣ କୋମଳମତି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଜୀବନ୍ତ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ଏହି ବଡ଼ ଅଘଟଣ ପରେ ଏବେ ଓଡ଼ିଶାରେ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ବିଶେଷ କରି ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର, କଟକ, ବ୍ରହ୍ମପୁର ଏବଂ ସମ୍ବଲପୁର ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ସହରରେ ଚାଲିଥିବା ଶତାଧିକ କୋଚିଂ ସେଣ୍ଟର, ଘରୋଇ ହଷ୍ଟେଲ ଓ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରେ ଅଗ୍ନି ନିର୍ବାପକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଯାଞ୍ଚ କରିବା ସହ ‘ଫାୟାର୍ ସେଫ୍ଟି ଗାଇଡଲାଇନ’କୁ କଡ଼ାକଡ଼ି ଭାବେ ଲାଗୁ କରିବାକୁ ସାଧାରଣରେ ଦାବି ଜୋର୍ ଧରିଛି।
ରାଜ୍ୟରେ ଯଦି ସମୟ ଥାଉ ଥାଉ ପ୍ରଶାସନ ସଜାଗ ନହୁଏ, ତେବେ ଲକ୍ଷ୍ନୌ ଭଳି ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟଜନକ ସ୍ଥିତି ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଘଟିପାରେ ବୋଲି ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀମାନେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରମୁଖ ସହରମାନଙ୍କରେ, ବିଶେଷ କରି କୋଚିଂ ହବ୍ କୁହାଯାଉଥିବା ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ଶହ ଶହ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଓ ସେଣ୍ଟରମାନ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟ କିମ୍ବା ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଗଳିରେ ଥିବା କୋଠାଘରେ ଚାଲିଛି। ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବାହାରିବା ପାଇଁ ଦ୍ୱିତୀୟ ସିଡ଼ି କିମ୍ବା ‘ଏମରଜେନ୍ସି ଏକ୍ଜିଟ୍’ର କୌଣସି ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ।
ଗୋଟିଏ କୋଠାରେ କ୍ଷମତାଠାରୁ ଅଧିକ ଏୟାର କଣ୍ଡିସନର (AC) ଏବଂ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ସରଞ୍ଜାମ ବ୍ୟବହାର ହେବା ଯୋଗୁଁ ସର୍ଟ ସର୍କିଟ୍ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ସବୁବେଳେ ରହିଥାଏ। ଅଧିକାଂଶ ବେସରକାରୀ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ କୋଚିଂ ସେଣ୍ଟରରେ କେବଳ ଦେଖେଇବା ପାଇଁ ‘ଫାୟାର ଏକ୍ସଟିଙ୍ଗୁଇସର’ ଟଙ୍ଗାଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ସ୍ପ୍ରିଙ୍କଲର କିମ୍ବା ସ୍ମୋକ୍ ଡିଟେକ୍ଟର ଭଳି ଆଧୁନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ।
ଓଡ଼ିଶା ଅଗ୍ନିଶମ ସେବା ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, ଯେକୌଣସି ବ୍ୟାବସାୟିକ କୋଠା, ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ କିମ୍ବା ଜନଗହଳିପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ପାଇଁ ଫାୟାର୍ ସେଫ୍ଟି ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ (Fire Safety Certificate) ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ। କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବ ସ୍ଥିତିରେ ଅନେକ ସଂସ୍ଥା ବିନା ଫାୟାର୍ କ୍ଲିଅରାନ୍ସରେ କୋଠା ଭଡ଼ା ନେଇ ବେଧଡ଼କ ଭାବେ ଶହ ଶହ ପିଲାଙ୍କୁ ଏକାଠି ବସାଇ ପାଠ ପଢ଼ାଉଛନ୍ତି। ଏହା ସେମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ସହ ଏକ ବଡ଼ ଖେଳ।
ଲକ୍ଷ୍ନୌ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ପରେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ବାହାରେ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଅଭିଭାବକମାନେ ଭୟ କରୁଛନ୍ତି। ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏବଂ ପୌର ପ୍ରଶାସନ ତୁରନ୍ତ ଏକ ମିଳିତ ଟାସ୍କ ଫୋର୍ସ ଗଠନ କରି ଓଡ଼ିଶାର ସମସ୍ତ କୋଚିଂ ସେଣ୍ଟରର ଫାୟାର ସେଫ୍ଟି ଅଡିଟ୍ (Fire Safety Audit) କରନ୍ତୁ ଏବଂ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନକାରୀଙ୍କ ସେଣ୍ଟରକୁ ତୁରନ୍ତ ସିଲ୍ କରାଯାଉ ବୋଲି ଦାବି ଉଠିଛି।
ପ୍ରତି ୩ ମାସରେ ଥରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଗ୍ନିଶମ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯାଞ୍ଚ ହେବା ଉଚିତ। ପିଲାମାନଙ୍କୁ ନିଆଁ ଲାଗିବା ସମୟରେ କେମିତି ନିଜକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବେ, ସେ ନେଇ ନିୟମିତ ସଚେତନତା ଓ ମକ୍ ଡ୍ରିଲ୍ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଫାୟାର ସେଫ୍ଟି ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ନଥିବା କୌଣସି ସଂସ୍ଥାକୁ ଲାଇସେନ୍ସ କିମ୍ବା ପାଠ ପଢ଼ାଇବାକୁ ଅନୁମତି ମିଳିବା କଥା ନୁହେଁ।
ଲକ୍ଷ୍ନୌ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଆମ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ସତର୍କ ଘଣ୍ଟି। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ତୁରନ୍ତ ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ବହୁତଳ ପ୍ରାସାଦ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନରେ ଅଗ୍ନି ନିର୍ବାପକ ନିୟମକୁ ଶତପ୍ରତିଶତ କଡ଼ାକଡ଼ି ଭାବେ ଲାଗୁ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ, ଯେପରି କୌଣସି ଭବିଷ୍ୟତର ଦୁର୍ଘଟଣାକୁ ରୋକାଯାଇପାରିବ ଏବଂ ଆମର ଯୁବପିଢ଼ି ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବେ।
